این خلاصه بر اساس مقالهٔ کاملِ موجود در اینجا تهیه شده است: مقاله.
حق برخورداری از سلامت، یک حق بنیادین بشری است که در اسناد متعدد حقوقی بینالمللی به رسمیت شناخته شده و کشورهای عضو را ملزم به رعایت آن میکند. هرچند ابعاد این حق مترقی همچنان مبهم است، اما شامل حق دریافت اطلاعرسانی درباره اطلاعات و مخاطرات سلامت نیز میشود. بنابراین، اطلاعرسانی بهموقع و دقیق در زمینه سلامت عمومی، بهویژه در شرایط اضطراری، اهمیتی حیاتی دارد.
سطوح متفاوت سواد سلامت در هر جامعه ایجاب میکند که اطلاعات به شیوهای مناسب، قابلفهم و در دسترس برای گستردهترین طیف مخاطبان ارائه شود. برای تضمین عدالت و جلوگیری از تبعیض، لازم است خدمات ترجمه و تفسیر برای افرادی که به زبانهای اقلیت یا خارجی سخن میگویند فراهم گردد، بهویژه در مواقعی که زبان مانع دسترسی میشود. در این زمینه، مترجمان باید فراتر از انتقال واژهها عمل کرده و ارتباط را به معنای گستردهتری در نظر بگیرند. آنان باید به عواملی چون تناسب متن برای مخاطب هدف، میزان دسترسی فیزیکی و دیجیتال، سطح پیچیدگی محتوا، و اینکه آیا قالب نوشتاری نسبت به رسانههای چندرسانهای یا اینفوگرافیک مناسبتر است، توجه داشته باشند. اگر ترجمه نتواند ارتباط کارکردی برقرار کند و پیامدهای مطلوب سلامت را تضمین نماید، یا بهدلیل ضعف کیفی برای مخاطبان هدف قابل استفاده نباشد، ممکن است بیفایده و غیراثربخش تلقی شود.
جایگاه پایینتر «ترجمه خدمات عمومی» (PST) یا ترجمه اجتماعی، در مقایسه با «ترجمه همزمان شفاهی خدمات عمومی» و دیگر انواع ترجمه چاپی که بیشتر در معرض توجه قرار دارند، موجب شده است که پژوهش اندکی در این حوزه انجام شود، حمایت مالی دولتی اندک باشد، و فعالان این حوزه با دستمزد پایینتر، آموزش کمتر و فرصتهای حرفهای محدودتری روبهرو شوند. رشد روزافزون استفاده از هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال نیز چالشهای تازهای برای مترجمان خدمات عمومی ایجاد کرده است. در نتیجه، ترجمه متون در شرایط اضطراری و خدمات عمومی اغلب به افراد داوطلب یا مترجمان غیرحرفهای سپرده میشود. در این وضعیت، نیازهای ارتباطی مخاطب هدف بهدرستی تحلیل نمیشوند و نبود دسترسیپذیری و انسجام معنایی در ترجمه میتواند آن را بیاثر سازد یا حتی موجب بروز و تشدید سوءتفاهم گردد. این امر آسیبپذیری و جایگاه نابرابر گویشوران زبانهای اقلیت و خارجی را تشدید میکند.
افزون بر این، در بازار جهانی خدمات زبانی، که در آن برونسپاری به مترجمان ساکن در کشورهای جنوب جهانی کمهزینهتر است، نیازهای ارتباطی جوامع مهاجر در دیاسپورا، که در آن مخاطبان زبان مبدأ و مقصد در یک فضای مشترک زندگی میکنند و با نهادها و نظامهای مشابه سروکار دارند، اغلب نادیده گرفته میشود یا بهاشتباه درک میگردد. این وضعیت میتواند به سوءارتباط یا خطاهای پرهزینه منجر شود؛ برای نمونه در نحوه دسترسی به خدمات درمانی اولیه یا شیوه پرداخت هزینههای مربوطه.
این مشکلات در جریان همهگیری جهانی کووید-۱۹، که در مارس ۲۰۲۰ بهعنوان وضعیت اضطراری سلامت عمومی اعلام شد و همچنان ادامه دارد، به اوج رسید. کشورها موظف بودند پیامهای ارتباطی سازمان جهانی بهداشت (WHO) درباره مخاطرات سلامت عمومی را به زبانهای مناسب برای جوامع خود ارائه دهند. برخی کشورها در این کار ناکام ماندند و برخی دیگر بهویژه در زبانهای کممنبع یا کمتر ترجمهشده با کمبود مترجمان حرفهای روبهرو شدند. تغییر سریع و مداوم اطلاعات و دستورالعملها سبب شد برخی نهادهای دولتی به داوطلبان و بخش ثالث روی آورند، بخشهایی که از پیش روابط مؤثرتر و مبتنی بر اعتماد با جوامع هدف داشتند.
در بریتانیا، پاسخ ناکافی نهادهای عمومی که ترجمه مطالب را بهصورت پراکنده و تنها به چند زبان ارائه کردند، باعث شد گویشوران زبانهای خارجی ناچار شوند به ترجمههای دولتی، که اغلب نادرست یا قدیمی بودند (اگر اصلاً وجود داشتند)، اتکا کنند یا به اطلاعاتی رجوع نمایند که در کشورهای دیگر و به زبان مادریشان تولید شده بود. حتی در داخل بریتانیا نیز دستورالعملها یکسان نبود. همین امر موجب شد بخش داوطلبانه و غیرانتفاعی برای پر کردن این خلأ وارد عمل شود.
تمرکز این مقاله بر فعالیتهای سازمان غیردولتی اصلی «پزشکان جهان بریتانیا (DoTW) »و سازمانهای همکار آن است که در سطح ملی در انگلستان—بزرگترین کشور بریتانیا با جمعیتی بیش از ۵۰ میلیون نفر—به ترجمه راهنماییهای سلامت مرتبط با همهگیری پرداختهاند. DoTW ترجمههای رسمی انگلستان را به بیش از ۶۰ زبان و در قالبهای چندرسانهای، از جمله ویدئو و اینفوگرافیک، ارائه کرد. این ابتکار منحصربهفرد و پایدار احتمالاً بزرگترین پروژه بخش داوطلبانه در سطح جهانی برای انتقال مخاطرات سلامت عمومی از طریق ترجمه، بهویژه در شرایط اضطراری، بهشمار میرود.
این مقاله، بر پایه مصاحبهای مکتوب با DoTW در سال ۲۰۲۱ (از طریق ایمیل) ، راهبرد این سازمان از آغاز همهگیری، با تمرکز بر دوره بین ۲۰۲۰ تا نیمه نخست ۲۰۲۱ را بررسی میکند. این مقاله از دادههای ثانویه در دسترس عمومی استفاده میکند که این فرایند و نتایج آن را روشن میسازند. سپس رویکرد DoTW با استفاده از مدل تضمین کیفیت ترجمه اجتماعی طِیبی (۲۰۱۸) تحلیل میشود؛ مدلی که ترجمه در خدمات عمومی را ابزاری برای توانمندسازی اجتماعی میداند. این مدل بررسی میکند که اهداف ارتباطی آیا و تا چه اندازه تحقق یافتهاند و همچنین شیوههای مطلوب، عوامل مؤثر و راهبردها در اطلاعرسانی موفق مخاطرات از طریق ترجمه را شناسایی میکند. با توجه به گسترش استفاده از ابتکارات بخش داوطلبانه در خدمات عمومی، مقاله همچنین پایداری و چشمانداز آینده مداخله این بخش در سطح ملی برای پر کردن خلأ موجود در ترجمه خدمات عمومی را مورد توجه قرار میدهد.
